Studiedag met en over spel

Op donderdag 16 mei 2019 organiseert het Spellenarchief van VIVES Brugge Xaverianenstraat een studiedag met en over spel onder de naam 'Wie speelt, die wint'. Hieronder vind je het definitieve programma.

Overzicht programma

Dagschema

Introductie en Centrale spreker

Introductie

Raf Peeters

 

Keuzes workshop 1 (11.15 u. -12.3O u.)

Praat je weg: een spel voor het inoefenen van communicatieve vaardigheden

Spreker: Sara Noels - Jessa Ziekenhuis
Ik ben in 2009 afgestudeerd als logopediste aan de KULeuven en gestart met mijn loopbaan in het Jessa Ziekenhuis Campus St. Ursula revalidatiecentrum, waarbij mijn functie bestaat uit het diagnosticeren en behandelen van neurogene communicatiestoornissen na een niet-aangeboren hersenletsel. Binnen deze setting ben ik ook betrokken bij cognitieve revalidatie, waarbij vanuit multidisciplinair perspectief de cognitieve stoornissen na een niet-aangeboren hersenletsel worden behandeld. Vanuit deze samenwerking kwam het spel ‘Praat je weg’ tot stand.

Doelstelling: Kennismaking met achtergrond en inhoud van het spel dat voornamelijk gericht is op patiënten met een niet-aangeboren hersenletsel die subtiele cognitieve en communicatieve problemen ervaren, waardoor een vlotte sociale interactie in het gedrang komt.

Inhoud: Korte schets van het ontstaan van het spel en theoretische achtergrond, nadien toelichting inhoud en opbouw spel.

Doelgroep: Zorgverleners bij NAH-patiënten (ergotherapeuten, logopedisten, psychologen, …

Met zorg gespeeld: executieve functies versterken aan de hand van spel

Spreker: Nele Castelein & Karen Keppens - VIVES Spellenarchief
Karen Keppens: pedagoog en docent in de lerarenopleiding (momenteel lager onderwijs), 3 jaar medewerker van het spellenarchief, onderzoeker: PWO-onderzoek naar spel ter versterking van executieve functies in het lager onderwijs met vervolgonderzoek over executieve functies aan de hand van spel in het kleuter onderwijs. Nele Castelein versterkt deze vorming vanuit haar expertise binnen de zorgsector (ergotherapie).

Doelstelling: spellen inzetten voor het bevorderen van executieve functies in onderwijs- en zorgsector

Inhoud: aanbod van spellen ter versterking van executieve functies voor kinderen van kleuter- en lagere schoolleeftijd, in te zetten in een onderwijs- of zorgcontext

Doelgroep: alle geïnteresseerden uit het werkveld van onderwijs en zorgsector

Taal oefenen aan de hand van spellen

Spreker: Céline Goekint - VIVES Spellenarchief
Praktijklector in BALO Brugge, sinds 2010 medewerker van VIVES Spelenarchief, ontwerper van het spel 'Daar is reus Rom' (Abimo).

Doelstelling: kennismaken met de didactische mogelijkheden van gezelschapsspellen; uitproberen en bespreken van een selectie gezelschapsspellen met een educatieve meerwaarde

Inhoud: Taalontwikkeling gebeurt in interactie met anderen. De link met spel is dan ook snel gemaakt. Bij elk spel dat je gebruikt, komt taal aan te pas: spelregels uitleggen en begrijpen, overleggen met elkaar... Daarnaast bestaan er heel wat spellen die gebaseerd zijn op het gebruik van taal. We bekijken een aantal spellen die taal stimuleren. Dit zowel op vlak van communicatie, woordenschat, lezen. Dit gaat van eenvoudige kleuterspellen en spelsystemen tot iets meer complexere spellen en taalspelideeën.

Doelgroep: Iedereen die op een speelse manier met taal aan de slag wil gaan: van kleuterleid(st)ers, tot leerkrachten secundair, mensen die met anderstaligen werken, opvoeders. 

Creativiteit en muzische spellen

Spreker: Koen Crul - VIVES, campus Brugge
Docent muzische vorming en cultuureducatie in studiegebied onderwijs VIVES, campus Brugge. Ontwerper van diverse tools (conceptkaarten) en muzisch spelmateriaal (Abimo, Zwijsen, Pelckmans)

Doelstelling: inzicht in hoe spelmateriaal creativiteit stimuleert, voorbeelden ontdekken van muzische spellen, procesgericht werken met spellen. 
 

Inhoud: Wanneer noemen we een spel creatief/muzisch? Voorbeelden van spellen die creativiteit stimuleren. Muzische spellen in stappen opbouwen. Korte koppeling aan het zill-leerplankader

Doelgroep: leerkrachten basisonderwijs, geïnteresseerden in creatieve processen

Slimme Spellen

Spreker: Ann Netens  & Dany de Vooght van Tenz
Leraar basisonderwijs, zorgcoördinator, nascholer en pedagogisch begeleider – gepensioneerd.
Trainer Feuerstein gedurende 15 jaar (ook meerbegaafde kinderen basisonderwijs) – maak  gebruik van de gemedieerde leerervaring in de begeleiding van alle kinderen.
Dany de Vooght (mijn co-teacher) en ik geloven allereerst in het “ABC of love” van Pnina Klein (mediatie voor het jonge kind) en daarna zetten we in op de cultuurgebonden leerinhouden van de verschillende leergebieden. Respect, empathie en autonomie zijn basisbegrippen waar we mee aan de slag gaan. Vertrekkende vanuit een grondhouding van gelijkwaardigheid is het ook heel belangrijk om kinderen structuur te bieden en grenzen te stellen.

Doelstelling: ontdekken van de meerwaarde van denkspellen in een schools programma

Inhoud: spellen categoriseren, ontdekken van cognitieve en executieve functies, opstellen van een screeningslijst a.d.h.v. een screeningsinstrument

Doelgroep: leerkrachten kleuter-, en lagere school, zorg, SES

 

 

Keuzes workshop 2 (13.30 u.-14.45 u.)

Wie speelt, die leert! Ludodidactiek 
Leer onderwijs te ontwerpen op basis van spel, spelen en spelprincipes in combinatie met leren. (deel A)

Spreker: Robert Stieltjes - Organisatie: Entrepreneur, Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, iPabo Amsterdam

Ik ben gespecialiseerd en geeft trainingen in ludodidactiek dat is het ontwerpen van onderwijs op basis van gameprincipes. Ludodidactiek gebruikt principes uit de (casual) gamedesign om leerervaringen te ontwerpen. Het doel is op zoek te gaan naar intrinsieke motivatie en nieuwsgierigheid. Het onderwijs wordt zo ontworpen dat de leergierigheid van leerlingen wordt geprikkeld en zij als vanzelf een beroep doen op de kennis van het vak en de expertise van de docent. Het is bedoeld ze met de leerstof te laten spelen om nieuwe stof te aan of bij te leren en de retentiewaarde ervan te verhogen.  
Ontwerpen vanuit gameprincipes betekent niet dat er altijd een game/spel ontworpen wordt maar geeft je meer inzicht en grip op het ontwerpen van leerprocessen. De rol van docent verandert naar ontwerper van deze processen waardoor er veel werkdruk in de klas verminderd en er ruimte vrijkomt voor observatie en ontwerpen van nieuwe onderwijs. Ik pas waar mogelijk zoveel mogelijk ludodidactische principes toe in mijn onderwijs bv bij Intervisie, beeldendonderwijs didactiek, colleges algemene didactiek voor les/onderwijsontwerpen en toetsen en leren tegelijk. 
2018 - heden Oprichter Stichting Creëer & Leer, ontwerper en auteur van nieuwe online lesmethode voor procesgerichte didactiek voor de Muzische vakken: Drama, Muziek en beeldend onderwijs (in ontwikkeling) 
2015-heden: Entrepreneur.
- Docent, trainer, coach voor de procesgerichte didactiek Muzische vakken voor het Primair onderwijs
-  Docent, trainer, coach, spreker Ludodidactiek
-  ontwerper van diverse ludodidactische games voor beeldend onderwijs, rekendidactiek en intervisie.
2000 – heden: Docent Beeldend onderwijs, intervisie en onderwijsontwerper IPABO Amsterdam
2007 - 2018: Medeoprichter Stichting Beeldend onderwijs, ontwerper en auteur van Laat maar Zien en Laat maar Lezen online lesmethod

Doelstelling: Je leert in deze workshop over de het ontwerpen van motivatie en nieuwsgierigheid en leren door gebruik te maken van allerlei speltechnieken. En leert over het effect dat dit kan hebben op het leren van leerlingen en hoe jouw lesgeven erdoor kan veranderen. 
Je leert dat dit ontwerpen juist gebruik maakt van allerlei alledaagse spelspullen zoals spelborden, dobbelsteen, pionnen, speelkaarten, tokens, fiches, enz. en niet uitsluitend gebonden is aan digitale spellen.
Je maakt kennis met de uitgangspunten van ludodidactiek, de diverse ontwerpprincipes van spel en ontwerptools zoals het MDA-model en Playful Learning canvas, paperprototyping en playtesten en de daarbij noodzakelijk toolbox.
Je ziet hoe deze verwerkt zijn in enkele good practices voor diverse vakgebieden bv: beeldend onderwijs (didactiek), rekendidactiek, intervisie, muziek, onderwijsontwerpen en andere toepassingen voor het basisonderwijs.
Je leert dat ludodidactiek zich richt op het ontwerpen van de kern van het onderwijs en niet bedoeld is om onderwijs op te leuken door een spelsausje toe te passen. 
Als laatste doorloop je de beginfase van het ontwerpen van een eigen ludodidactische toepassing voor jouw onderwijs.

Inhoud: Presentatie/workshop; spellen spelen en toelichten en 1ste ontwerpschets op canvas

Doelgroep: Bij voorkeur studenten, maar ook voor docenten, leerkrachten, en anderen werkzaam in het onderwijs.
 

WIe inschrijft voor deze sessie, kiest bijgevolg ook automatisch voor deel B van deze workshop.

 

Een steekje los? Een eigenwijs spel

Sprekers: Ellen Spanjers, innovatief trainer, initiator van Stichting De Bagagedrager. Ruim 25 jaar praktijkervaring als projectleider met het initiëren en realiseren van innovatieve projecten rondom de psychiatrie, kwaliteit van leven en het bespreekbaar maken van stigma’s.
Auteur bordspel Een Steekje Los? met 26 uitbreidingssets, auteur bordspel Doe je mee?
Deze spellen hebben diverse innovatieprijzen gewonnen: Hersenbokaal van de Hersenstichting, Innovatieprijs Stichting Voorzorg Utrecht en eervolle vermelding Movisie Participatieprijs en nominatie Medisch Contact Communicatieprijs.
Momenteel is de kinderversie in ontwikkeling en zal in september gereed zijn.

Doelstelling: Spelenderwijs in gesprek over psychische gezondheid en kwaliteit van leven

Inhoud: Interactieve introductie van 5 werkvormen met veelzijdige toepassingen van het bordspel én de 26 uitbreidingssets. Verrassend, openhartig, educatief, verhelderend, taboedoorbrekend en met humor.

Doelstelling: Iedereen die in gesprek wil over psychische gezondheid, hoe breder de diversiteit van de doelgroep, hoe groter het effect.

Creatief omgaan met didactische spellen in STEM

Spreker: Luc Blomme - VIVES Spellenarchief

Doelstelling: Nagaan hoe we het onderzoekend leren kunnen stimuleren met behulp van spellen. 

Inhoud: STEM is een Engels acroniem voor Science, Technology, Engineering en Mathematics. 
 “Onderwijs moet kinderen hun passie en talenten aanwakkeren en hen goesting geven om op ontdekkingstocht te gaan”… is de nationale visie in het STEM-onderwijs.
De aandacht voor STEM is de laatste jaren dan ook fel toegenomen. Van uit onze expertise met spellen tonen we welke vaardigheden ingeoefend kunnen worden. Heel wat bord- en gezelschapsspellen kunnen ingezet worden binnen de STEM-evolutie. 
Met deze spellen willen we vooral de spelers ‘triggeren’, aanmoedigen en stimuleren om open te staan voor de ontwikkelingen binnen de verschillende domeinen van STEM. We zetten daarbij vooral in op het probleemoplossend leren, het vaardig en creatief onderzoeken, het leren redeneren, op motorische vaardigheden, over het communiceren met passende ‘STEM-begrippen’ en tenslotte wordt er ingezet op het samenwerken in teamverband.

STEM-competenties sluiten aan bij het ‘moderne denken en handelen’:
            Onderzoekend leren
            Linken tussen kennis en praktijk
            Probleemoplossend leren
            Creatief “Out-of-the-box” denken
            Samenwerken
Via deze workshop leer je spellen ontdekken waarbij spelers opnieuw ‘goesting’ krijgen in STEM.

Doelgroep: Leerkrachten kleuter en lager- onderwijs, begeleiders zorgkinderen

Rondleiding: het erfgoed van VIVES Spellenarchief

Spreker: Piet Notebaert - oprichter Spellenarchief

Doelstelling: kennismaken met de uitgebreide Erfgoedcollectie van VIVES Spellenarchief

Inhoud: Piet, de stichter van het Spellenarchief neemt je graag op sleeptouw in de grootste spellencollectie ter wereld. Met sappige verhalen rond de spelachtergrond en nuttige weetjes over de oudste spellen in het Spellenarchief kan hij u zeker boeien.

Uitproberen nieuwe bord- en gezelschapsspellen onder begeleiding van het Mobiel Spellen Team

Spelbegeleiders: Mobiel Spellen Team vanuit De Kade
Mobiel Spellen Team is...
een groep gemotiveerde spelfanaten die klaarstaan om jullie onder te dompelen in de wereld van de spellen... Naast het begeleiden van verschillende spelmomenten (voor kinderen, jongeren en volwassenen) testen wij ook wekelijks nieuwe spellen uit die we gebruiken tijdens onze activiteiten. Hiervoor kunnen we een beroep doen op de kennis en knowhow van VIVES Spellenarchief. Op die manier slagen wij er in om jullie een boeiende (teambuilding) activiteit aan te bieden.

Doelstelling: Deelnemers krijgen de kans om nieuwe spellen uit te proberen.

Inhoud: Spellen worden uitgelegd zodat ze gespeeld kunnen worden.

Doelgroep: Er kunnen spellen voor zowel kinderen, jongeren als volwassenen gespeeld worden.

 

Keuzes workshop 3 (15.00u.-16.15u.)

Ludodidactiek (deel B)

Voor deze sessie kun je enkel inschrijven indien je ook 'Ludodidactiek deel A' volgt.

Spellen gebruiken om teamwork te bevorderen

Spreker: Jef Suykerbuyk - VIVES Spellenarchief
Begeleider bij adolescenten met autisme vzw De Kade campus het Anker + verantwoordelijk voor Speloteek Het Anker. Medewerker VIVES Spellenarchief sinds 2012.

Doelstelling: Op welke manier kunnen spellen ingezet worden om teams op een positieve manier te begeleiden. 

Inhoud: Teamwork... het uitvoeren van een taak in groepsverband (vandale.be)... Op welke manier kan je als groep het 'best' samenwerken en vooral: op welke manier kan je een groep, een team er toe bewegen om in dezelfde richting te kijken, goed samen te werken, goed en positief te communiceren met elkaar? Spellen kunnen hierbij een waardevol (hulp)middel zijn. In deze workshop staat stimuleren van positieve communicatie, krachtengericht werken, elkaar (leren) kennen en samenwerken centraal... mét spellen als (hulp)middel!

Doelgroep: Iedereen die op zoek is naar bruikbare spellen om teams een positieve boost te geven!

Getuigenis: Spellen speelbaar maken voor blinden en slechtzienden

Sprekers: Els Hoste - Valerie Jossart, Emilie Theuninck - VZW De Piepbal vzw
Els: spelotheekmedewerker - reeds 30 jaar in de Piepbal. Ervaring in het maken en aanpassen van spelmateriaal voor visuele en motorische beperkingen
Valerie: vrijwilligster sinds 2014. Helpt bij het bedenken en uitvoeren van aanpassingen als ervarngsdeskundige in de visuele beperking
Emilie: medewerkster sinds 2011

Doelstelling: Inzicht krijgen in de noodzakelijke aanpassingen van spellen en hoe dit praktisch aanpakken

Inhoud: Uitleg in groep: hoe een bestaand spel voorzien van braille - Hoe spelborden aanpassen en opnieuw maken. Hoe extra hulpmiddelen voorzien en volledige nieuwe spellen maken. In kleinere groepjes: spellen uitproberen

Doelgroep: alle geïnteresseerden, mensen die zelf spelmateriaal willen aanpassen voor hun specifiek spelerspubliek

Rondleiding: het erfgoed van VIVES Spellenarchief

Spreker: Piet Notebaert - oprichter Spellenarchief

Doelstelling: kennismaken met de uitgebreide Erfgoedcollectie van VIVES Spellenarchief

Inhoud: Piet, de stichter van het Spellenarchief neemt je graag op sleeptouw in de grootste spellencollectie ter wereld. Met sappige verhalen rond de spelachtergrond en nuttige weetjes over de oudste spellen in het Spellenarchief kan hij u zeker boeien.

Uitproberen nieuwe bord- en gezelschapsspellen onder begeleiding van het Mobiel Spellen Team

Spelbegeleiders: Mobiel Spellen Team vanuit De Kade
Mobiel Spellen Team is...
een groep gemotiveerde spelfanaten die klaarstaan om jullie onder te dompelen in de wereld van de spellen... Naast het begeleiden van verschillende spelmomenten (voor kinderen, jongeren en volwassenen) testen wij ook wekelijks nieuwe spellen uit die we gebruiken tijdens onze activiteiten. Hiervoor kunnen we een beroep doen op de kennis en knowhow van VIVES Spellenarchief. Op die manier slagen wij er in om jullie een boeiende (teambuilding) activiteit aan te bieden.

Doelstelling: Deelnemers krijgen de kans om nieuwe spellen uit te proberen.

Inhoud: Spellen worden uitgelegd zodat ze gespeeld kunnen worden.

Doelgroep: Er kunnen spellen voor zowel kinderen, jongeren als volwassenen gespeeld worden.

 

Praktisch

Prijs

Deelname aan de studiedag bedraagt 75 euro.
Voor VIVES-studenten is de prijs 35 euro.

Maaltijden

In de studiedag is een broodjesmaaltijd inbegrepen. U kunt uw voorkeur doorgeven op het inschrijvingsformulier.
Tijdens verschillende pauzes wordt koffie, thee en water aangeboden.
In het gebouw zijn ook meerdere tappunten voor water voorzien waar u tussendoor ook uw drinkfles kunt vullen.

Wenst u een andere maaltijd dan een broodjesmaaltijd, dan kunt u tijdens de middagpauze een maaltijd nuttigen in het restaurant, en dit op eigen kosten.

Bereikbaarheid

VIVES Brugge Xaverianenstraat is gelegen op 20 minuten wandelen van het station. Om de 20 minuten rijdt er een bus tussen het station en de campus. De rit duurt 10 minuten. Op schooldagen is er op piekmomenten (7.30-9.30, 12-13.30 en 16.30-18.30u.) een bus om de 10 minuten. Opstaphaltes zijn o.m. de voorkant van het station en de rotonde Koningin Astridlaan/Expresweg, dus vlak tegen de campus (= halte VIVES). Via de ingang op de rotonde kan je de campus opwandelen. Let op: bus 25 (dit is de normale lijn 25 die elke 20 minuten rijdt) stopt normaal aan perron 1 van het busstation. De extra bus richting VIVES stopt aan perron 10.

Je kunt natuurlijk ook te voet naar de campus komen. Het traject station-campus leg je af in zowat twintig minuten. Wandel via de achterkant van het station naar de Spoorwegstraat. Aan het kruispunt met de Koning Albert I-laan wandel je tot aan de rotonde in de Koningin Astridlaan. De campus bevindt zich op 500 meter.

Busverbinding: lijn 25 (centrum - station - Sint- Michiels - Sint-Andries) 

Met de auto: Uiteraard zien we je het liefst te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer naar de campus komen. Kom je toch met de auto, dan is er een gratis parkeerplaats voor 450 auto's, met een eigen afrit aan de Expresweg. Staat onze eigen parking vol? Dan is er nog parkeermogelijkheid een beetje verderop op de Veemarkt.
Naar VIVES campus Brugge vanaf E40 (afrit Brugge) / A10 (Kortrijk/Loppem): voorbij Kinepolis rechts (ventweg Expresweg) > richting ‘Sint-Andries/ Jan Breydelstadion/Z2 Vogelzang’ > oprit campus
Naar VIVES campus Bruggevanaf N31: Zeebrugge > rotonde Koningin Astridlaan 3de afslag > rechts afslaan (vóór flatgebouw)

Deel dit via