• refugees-interreg.png
  • kinderen2.png
  • refugee.png

SIREE: social integration of refugees through education and self employment

Interreg 2 zeeën - European Regional Development Fund

Sinds enkele jaren kent Europa een verhoogde instroom van vluchtelingen. In 2016 arriveerden meer dan 1.2 miljoen vluchtelingen, waarvan 147,815 in België, Nederland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Deze instroom brengt grote uitdagingen met zich mee voor de ontvangende samenlevingen vooral op het gebied van onderwijsintegratie en het realiseren van financiële onafhankelijkheid van de vluchtelingen.

Dit PWO-project sluit aan bij het driejarige Interreg 2 Seas-project waarbij Belgische, Nederlandse, Franse en Engelse partners samenwerken om de sociale en economische integratie van vluchtelingen in de partnerregio’s te bevorderen en daarmee sociale uitsluiting van vluchtelingen in ontvangende samenlevingen te verminderen. De focus ligt op het verbeteren van onderwijskansen.  

We vertrokken vanuit een uniek model van co-creatie en gebruikten hiervoor de methode van leergemeenschappen. Dit betekent dat vluchtelingen (leerlingen en ouders) samen met het schoolteam gedurende maandelijkse dialoogsessies problemen identificeren en prioriteren, en samen naar oplossingen zoeken. Via deze methode krijgt de doelgroep een centrale plaats in het verbeteren van het integratieproces.  

De doelstellingen van het PWO-project waren drieledig:  

  • Vanuit een bottom-up approach verbeteracties implementeren met het doel de onderwijsintegratie van vluchtelingen en andere nieuwkomers te verbeteren 
  • De methodiek van leergemeenschappen aanpassen aan de doelgroep en richtlijnen opstellen om deze methodiek in de toekomst toe te passen 
  • Cursusmateriaal ontwikkelen voor de lerarenopleiding

Alvorens te starten met de leergemeenschappen zijn er interviews en focusgroepgesprekken afgenomen met leerlingen, ouders, leerkrachten, beleidsmakers en andere sociale actoren. De resultaten legden een complex web van structurele uitdagingen die de onderwijsintegratie belemmeren bloot. Deze uitdagingen zijn opgetekend in het rapport “Transcending Educational Boundaries” en behelzen onder andere de afwezigheid van blijvende taalondersteuning, de noodzaak voor professionalisering van schoolteams, onvoldoende individuele taalondersteuning in onthaalonderwijs, gebrek aan toegankelijke en beschikbare didactische methodes, mobiliteitskwesties, culturele verschillen en uitdagingen gerelateerd aan het afgezonderde onthaalonderwijs.  

In het rapport namen we tevens enkele beleidsadviezen voor scholen op met betrekking tot etnisch culturele diversiteit en meertaligheid, professionalisering van het lerarencorps wat betreft omgang met nieuwkomers, taalondersteuning en het ontwikkelen van een intercultureel curriculum. Tevens wordt benadrukt dat er meer kan worden ingezet op het versterken van ouder-school partnerschappen door middel van coöperatieve methodieken en het aanpassen van de manier van communiceren. Bovendien kan er werk worden gemaakt van betere communicatie, samenwerking en coördinatie tussen scholen en publieke overheden, sociale diensten, en gezondheidsorganisaties. Tenslotte is er ruimte voor verbetering bij het verder versterken van de link tussen onthaal onderwijs en regulier onderwijs.  

Vives faciliteerde gedurende de eerste helft van 2019 maandelijkse leergemeenschappen op 9 scholen in West-Vlaanderen van kleuter-, basis, tot secundair onderwijs (onthaalonderwijs en regulier onderwijs). Tijdens deze sessies werd vanuit dialoog met de doelgroep over concrete acties nagedacht om de onderwijskansen van vluchtelingen te maximaliseren. Tijdens elke sessie waren 5 tot 20 personen aanwezig. Het rapport gold hierbij als uitgangspunt. Actief werken aan onderling vertrouwen, iedereen een stem geven, rekening houden met de agenda’s van de deelnemers, terugkoppeling naar het schoolteam, “quick wins” om draagvlak bij het schoolteam te creëren en de doelgroep te enthousiasmeren, en aandacht voor taal ondersteunende methodieken (o.a. pictogrammen, foto’s, symbolen) zijn enkele belangrijke aandachtspunten gebleken in het werken met leergemeenschappen bij deze doelgroep. Op basis van de leergemeenschappen zullen er binnen de deelnemende scholen vanaf september 2019 innovatieve acties worden uitgerold waarbij de deelnemers (vluchtelingen en schoolteam) een actieve rol zullen invullen. Voorbeelden van acties die als gevolg van de leergemeenschappen reeds zijn uitgerold binnen het onthaalonderwijs: extra lessen wiskunde en wetenschappen, en aanpassing van de SODA-kaart (attituderapport) en het gsm-beleid.  

Tevens zijn de eerste stappen gezet om in samenwerking met University College Roosevelt een trainingscursus te ontwikkelen voor studenten van de lerarenopleiding. Op basis van de resultaten van de interviews en de eerste leergemeenschappen zijn enkele gemeenschappelijke leerdoelen geïdentificeerd en is een voorlopige leeslijst samengesteld. Vanaf september 2019 wordt dit verder ontwikkelend.

Deel dit via
Dit is een onderzoeksproject van expertisecentra:
Status: Startdatum: Einddatum:
Lopend01/03/201803/06/2021
Heb je vragen?Ik help je graag verder!Kristof Van de Keeremail mij
Heb je vragen?Ik help je graag verder!Leen Van der Vorstmail mij
Download the project report here:

Experten van dit project:

Meer info over dit project?

Neem contact op met Kristof Van de Keere via mail