• talenkids.png

Taalsterk vrijetijdsaanbod voor anderstalige lagereschoolkinderen

PWO-project

Het aantal anderstalige nieuwkomers  in  het  basisonderwijs  stijgt  elk  jaar (Onderwijs Vlaanderen, 2019). Uit het onderzoek van Van Avermaet e.a. (2017) blijken er echter enkele pijnpunten te zijn met betrekking tot het onthaalonderwijs in Vlaanderen. Zo blijkt dat de schoolloopbaan van anderstalige nieuwkomers vaak problematisch is. Ongeveer de helft van de leerlingen in het basisonderwijs blijkt bij instroom één jaar achterstand te hebben en er is een lagere doorstroom en een hogere kans op zittenblijven. Taal is daarbij een bepalende factor. Er is dus nood aan doordacht en onderbouwd taalonderwijs: onderwijs gestoeld op interactie met een voldoende groot taalaanbod, voldoende taalproductiekansen en feedback. Net die kwalitatieve interactie is een grote uitdaging, zeker wanneer het gaat over interacties met tweedetaalleerders (Peleman, Vandenbroeck, & Van Avermaet, 2019).

 In  de  zomervakantie  wordt bij  anderstalige  nieuwkomers  bovendien vaak  zomerverval vastgesteld. Door een gebrek aan taalaanbod en taalproductiekansen gaat de taalvaardigheid van die doelgroep achteruit tijdens de zomermaanden (Hattie, 2013; De Maeght, 2018).  Om dat  zomerverval  tegen  te  gaan  of  te  verminderen,  organiseren  verschillende  steden  en  gemeenten een zomerschool waarbij anderstalige nieuwkomers Nederlands leren, vaak aan de hand van speelse activiteiten. Die zomerinitiatieven worden meestal inhoudelijk ingevuld door  vrijwilligers,  al  dan  niet met  een  pedagogische  achtergrond.  Het  slagen  van  de  zomerschool hangt  dus  af  van  de  aanpak  van  vrijwilligers. Net  daarom  is  er  vraag  naar  ondersteuning en/of coaching voor die vrijwilligers.

Het project Op weg naar een taalsterk vrijetijdsaanbod voor anderstalige nieuwkomers wil die zomerschoolinitiatieven en zijn vrijwilligers ondersteunen. De doelstellingen van dit project zijn:

  • Opstellen van een contextanalyse van de zomerschool van Kortrijk aan de hand van interviews, enquêtes en focusgroepgesprekken.
  • Uitvoeren   van   een   literatuurstudie   over   taalverwerving,   taalstimulering   en   kwalitatieve interacties bij anderstalige nieuwkomers.
  • Opstellen  van  een  set  didactische  richtlijnen  om  vrijwilligers  in  de  zomerschool  te  ondersteunen bij het uitwerken van taalsterke activiteiten
  • Uittesten van activiteiten die op basis van de didactische richtlijnen werden opgesteld tijdens de zomerschool.
  • Evalueren van de ontwikkelde ondersteuningsdocumenten op basis van bruikbaarheid en meerwaarde.

Aan de hand van een educational design research wil dit onderzoek didactische richtlijnen bundelen die vrijwilligers moeten helpen bij het uitdenken van zomerschoolactiviteiten die kwalitatieve  interacties  nastreven.  Die  richtlijnen  werden  in  de  zomer  van  2019  uitgetest  tijdens de Zomerschool van de stad Kortrijk. Op basis van observaties en reflectiegesprekken met vrijwilligers  en  organisatoren  van  zomerscholen  worden  die  didactische  richtlijnen  verder  verfijnd  en  in  een  vervolgproject  omgezet in  concreet  voorbeeldmateriaal en  een  bijhorend coachingstraject.

De set didactische richtlijnen en de ondersteuning die daarbij hoort, worden door vrijwilligers en  organisatoren  van  zomerscholen  gewaardeerd.  Vrijwilligers  stippen  aan  dat  ze  meer  aandacht hebben voor  kwalitatieve  interacties  en  ook  uit  observaties  blijkt  die  verhoogde  aandacht. Tegelijkertijd is er nood aan verdere verfijning en concrete voorbeeldactiviteiten die de  richtlijnen  illustreren  om zo de  interactievaardigheid  van  vrijwilligers  verder  te  optimaliseren. In een langer lopend coachingstraject wil het vervolgproject door middel van cocreatie aan die vraag tegemoet komen.

Deel dit via
Dit is een onderzoeksproject van expertisecentrum:
Status: Startdatum: Einddatum:
Afgerond01/09/201831/08/2019
Heb je vragen?Ik help je graag verder!Kristof Van de Keeremail mij

Projectmedewerkers

Interesse om een eigen project te starten?

Neem contact op met Kristof Van de Keere via mail