• innovatie2.png
  • leraarict.png

Instructiestrategieën als invloed op de innovatieve en differentiërende houding van leraren

PWO-project: Instructiestrategieën binnen de lerarenopleiding als invloed op de innovatieve en differentiërende houding en slagkracht van toekomstige leraren

Het basis-en secundair onderwijs wordt, o.a. door het M-decreet, geconfronteerd met een toegenomen diversiteit en een zorgvisie die geëvolueerd is van remediëring buiten de klas naar preventieve en geïntegreerde zorg in de klas. Binnenklasdifferentiatie is noodzakelijk geworden. Bovendien geven de geformuleerde 21e eeuwse competenties (Vanden Branden, 2015) mee richting aan de doelen die we vooropstellen in het onderwijs. Het katholieke leerplan ZILL maakte alvast een concrete vertaling van deze competenties in hun leerplandoelen. We denken hierbij aan het belang van het opnemen van initiatief en verantwoordelijkheid, het aanscherpen van het zelfregulerend vermogen...

Vanuit de vaststelling dat studenten in de lerarenopleiding en startende leraren niet voldoende voorbereid zijn op de veranderende context in het werkveld, startten we een onderzoek naar de impact van een gewijzigde onderwijsleeromgeving in de lerarenopleiding op de subjectieve onderwijstheorie (Kelchtermans, 1994) en vandaaruit op het professioneel handelen van leraren in opleiding.

Methode

Op basis van een bijgewerkte bestaande vragenlijst (Roelofs & Visser, 2001) brachten we de subjectieve onderwijstheorie van startende studenten in de lerarenopleiding in kaart. We zoomden in op drie dimensies: differentiatie, zelfsturing en authentiek leren. Uit deze bevraging blijkt dat startende studenten enerzijds een eerder traditioneel beeld hebben van onderwijs en anderzijds nog sterk zoekende zijn in hun visie op onderwijs. De eigen ervaringen spelen hierin een cruciale rol (Donche & Van Petegem, 2004)

Om in te werken op de subjectieve onderwijstheorie van de startende studenten werden verschillende ingrepen gedaan in de onderwijsleeromgeving in de eerste opleidingsfase. Vooreerst hebben we meer aandacht voor differentiatie, al van bij de start! Om studenten mee te nemen in deze basishouding en hen tegelijkertijd concrete handvatten aan te reiken, creëren we in de opleiding zelf een gedifferentieerde leeromgeving. Daarnaast hebben we meer ingezet op het creëren van een zelfgestuurde leeromgeving, dit o.a. volgens het principe van Flipping the Classroom. Tenslotte was er meer aandacht voor een authentieke leeromgeving, dit o.m. door studenten vanaf de start van hun opleiding al te linken aan een school, waar ze doorheen het eerste opleidingsjaar verschillende observatie- en participatieopdrachten uitvoeren en ook hun eerste leservaringen opdoen. Vanaf het 1eopleidingsjaar staan er bezoeken ingepland aan innovatieve klassen en scholen. Ook worden theoretische concepten op een actieve manier met studenten ervaren en ingeoefend, zoals bijvoorbeeld coöperatieve werkvormen, co-teaching... Na elk lesmoment wordt heel bewust gereflecteerd op de gehanteerde aanpak, dit zowel vanuit een inhoudelijk kader rond differentiatie (Castelein, 2016) en zelfsturing (Boekaerts& Simons, 1995; Paris en Winograd (in Bolks, 2009) als met het oog op de toepassing ervan in de lagere school.

Resultaten

Uit de resultaten van de vragenlijst na de eerste opleidingsfase, aangevuld met focusgesprekken bleek dat de aanpak in de opleiding een belangrijke rol speelt in het vormen van de eigen subjectieve onderwijstheorie. Vooral de reflectie op de aanpak in de opleiding blijkt van cruciaal belang om de transfer te kunnen maken naar het professioneel handelen tijdens de stages. Daarnaast bepaalt de context waarin studenten hun eerste stage-ervaringen opdoen sterk hun visie en de mate waarin ze innovatieve en gedifferentieerde leeromgevingen zelf kunnen/durven vormgeven. Ten slotte blijven de eigen ervaringen erg bepalend.

Deel dit via
Dit is een onderzoeksproject van expertisecentrum:
Status: Startdatum: Einddatum:
Afgerond01/09/201731/08/2019
Heb je vragen?Ik help je graag verder!Kristof Van de Keeremail mij

Projectmedewerkers

Interesse om een eigen project te starten?

Neem contact op met Kristof Van de Keere via mail