VIVES voert onderzoek naar toepassingen van artificiële intelligentie in ziekenhuizen

Frank Devos
artificieleintelligentie01.png

Mag je software toepassen die autonoom op radiologische beelden bepaalde afwijkingen kan detecteren, of kan inschatten over welk type borstkanker het gaat of in welk stadium de tumor zich bevindt? Is dit juridisch en ethisch verantwoord? Dat is het onderwerp van een websurvey die VIVES voert bij een zo breed mogelijk publiek.

Dit kadert in het ESF-project AI-toepassingen in ziekenhuizen: ethisch en juridisch bekeken. ESF staat voor Europees Sociaal Fonds, AI voor Artificiële Intelligentie. Opzet is om een opleiding te ontwikkelen voor verschillende functieprofielen (artsen, verpleegkundigen, IT-managers, beleidsmakers en leden van een ethisch comité) over het gebruik van toepassingen van AI binnen een ziekenhuiscontext, en meer in het bijzonder over de ethische en juridische aspecten daarvan. 

De ESF-projectoproep was voor de VIVES expertisecentra Sociale innovatie, Zorginnovatie en Business Management de perfecte aanleiding om aan de slag te gaan met de nood die men vaststelde vanuit het werkveld aan opleiding omtrent AI-toepassingen in ziekenhuizen. En meer bepaald rond de ethische en juridische aspecten die gepaard gaan met het omgaan met data van patiënten. Bedoeling is om op basis van focusgroepen - één voor ieder functieprofiel - de noden die deze mensen hebben meer concreet te maken om daarna de vertaling te maken naar een opleiding. Een mogelijke nood voor een arts zou kunnen zijn dat die beter wil begrijpen hoe die technologie nu eigenlijk werkt, om zo met meer vertrouwen daarmee aan de slag te gaan.

Of een verpleegkundige wil beter begrijpen waarom het nodig is om zoveel gegevens zo nauwkeurig te moeten registreren in het elektronisch patiëntendossier. Begrijpen wat met die gegevens wordt gedaan, en begrijpen wat er kan fout lopen als de data-invoer niet zorgvuldig gebeurt kan ervoor zorgen dat men beter gemotiveerd is om dit zo goed mogelijk te doen.

In het onderzoek wordt ook het perspectief van de patiënt en de burger in het algemeen niet vergeten. Daarom is de websurvey gepland. Met de survey wil VIVES de brede populatie bevragen over hun mening over AI in de gezondheidszorg. Hoe kijken zij daarnaar? Hebben ze schrik dat er meer fouten gemaakt zullen worden? Of denken ze net dat dergelijke systemen de arts zal vervangen? Vrezen ze dat de komst van AI betekent dat er minder contact zal zijn met hun arts? Of vinden ze dat niet erg zolang de resultaten maar goed zijn, de kosten lager, en de wachttijden korter worden …

De resultaten van de websurvey zullen ook bijdragen aan de ontwikkeling van de opleiding. Als ziekenhuis, arts, verpleegkundige … wil je weten welke verschillende meningen of ongerustheden leven bij de patiënten om daar dan zo goed mogelijk op in te kunnen spelen. Binnen dit project gaat de aandacht uit naar zaken zoals privacy, data-eigendom, geïnformeerde toestemming, aansprakelijkheid … Dit zijn de meer juridische aspecten. Maar evenzeer de ethische aspecten komen aan bod: Welke mogelijke gevolgen hebben dergelijke ontwikkelingen bvb. voor bepaalde jobs? Of hoe ver willen we gaan in het ‘vervangen’ van mensen door automatische systemen? Welke impact heeft dit allemaal op de beleving van de patiënt en diens (mentale) gezondheid? Zijn die systemen wel veilig genoeg? Vaart iedereen er wel bij, of enkel de happy few?

Opzet is de websurvey te laten invullen door een zo breed mogelijk publiek. Onder de deelnemers worden twintg cinematickets verloot.

Deel dit via