Virtual Reality-training bij ondersteuning van chronische pijn aan VIVES Roeselare

Frank Devos
vrziekenhuis.png

VIVES Roeselare speelt een voortrekkersrol bij de introductie en het wetenschappelijk onderzoek van toepassingen in Virtual Reality (VR), Augmented Reality en Extended Reality in de gezondheidszorg. Op maandag 9 december 2019 vindt er een demonstratiesessie plaats van een VR-toepassing bij de ondersteuning van pijnbehandeling. Deze VR-applicatie leert patiënten over pijn door virtualisatie van hun eigen lichaam, maar om echt effectief te zijn, gebruikt de patiënt op een speelse manier cognitieve technieken om de hersenen zelf te trainen.

In Vlaanderen ervaart 1 op 4 personen van 15 jaar en ouder last van ernstige lichamelijke pijn. Het gaat om personen met matige, hevige en heel hevige lichamelijke pijn. Bij volwassen Europeanen lijdt 19% van de bevolking aan chronische pijn, die de kwaliteit van het sociale en beroepsleven ernstig beïnvloedt.

De negatieve gevolgen van chronische pijn uiten zich onder andere in verminderde levenskwaliteit, het onvermogen om bepaalde bewegingen uit te voeren, een beperking van de dagelijkse activiteiten, sociaal isolement, depressie en hulpeloosheid. Men schat dat er meer dan 500 000 Vlamingen chronische pijn hebben en dat hun pijnprobleem niet adequaat wordt behandeld. Het aantal keren dat er sprake is van terugkerende chronische pijn neemt toe voor deze patiëntengroep, samen met de tijd die in het ziekenhuis wordt doorgebracht.  De maatschappelijke kost als gevolg van werkonbekwaamheid, hospitalisatie … is enorm. 

Pijn kan men o.a. behandelen met pijnstillers. Het gebruik van pijnstillers lost echter niet alles op en heeft soms heel vervelende bijwerkingen. Niet in het minst werkt het heel verslavend, met alle gevolgen van dien. Denk maar aan het gigantisch aantal pijnstillerverslaafden in de US met 100 000 dodelijke slachtoffers.

VR-toepassing

De demonstratie is de eerste VR-toepassing gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, uitgevoerd in Nederland. Daarom is deze toepassing ook heel relevant voor de Vlaamse pijnpatiënt. De demonstratie richt zich tot artsen, pijnspecialisten, verpleegkundig pijnspecialisten … De toepassing vormt een belangrijke aanvulling in de multidisciplinaire behandeling van chronische pijn.

“Wij geloven in de meerwaarde van deze nieuwe technologieën, als aanvulling en ondersteuning bij chronische zorgvragers, daar waar de klassieke geneeskunde onvoldoende blijkt”, aldus Peter Burggraeve van VIVES. “De complementariteit van deze nieuwe zorgtechnologieën wordt door de zorgprofessionals als een meerwaarde ervaren en ondersteund in de behandeling van, in dit geval, mensen met chronische pijn.”

“Opzet is dat VIVES een rol gaat spelen in de ontwikkeling en verspreiding van VR. Daarom hebben wij op 9 december 2019 een aantal artsen e.a. pijnspecialisten uitgenodigd naar de campus Roeselare om de applicatie uit te testen.  Zo ook pijnverpleegkundigen van het Wit-Gele Kruis en de mensen van het Zorglab op campus Brugge. Momenteel verkeren we met VIVES in een testfase met de bedoeling dit op termijn verder uit te rollen”.

Virtual Reality (VR) is een effectieve en veilige aanvullende pijntherapie. Studies bevestigen de effectiviteit van interventies. VR heeft de hype-cyclus (van Gartner) doorlopen en zal blijven bestaan in de behandeling van pijn. Door het stimuleren van de visuele, auditieve en proprioceptieve zintuigen, biedt VR patiënten de mogelijkheid om chronische pijn onder controle te houden door middel van afleiding, focus shift en/of het opbouwen van vaardigheden om de verwerking van pijnsensatie te moduleren. 

Het verschil in het duurzame effect van pijnvermindering door gebruik van Virtual Reality ligt in het ontwerp van de software. Uit onderzoek is gebleken dat de effectiviteit van VR-analyse-interventies sterk varieert door de mate waarin de patiënt traint met het emotionele brein. 

Nationale en internationale richtlijnen schrijven pijneducatie, alsook pijnmanagementvaardigheden, voor als eerste interventie voor chronische pijn. Ondanks de prioriteit en aanbevelingen ontvangt minder dan 4% van de patiënten deze interventies tijdens de behandeling.

“Wat dit VR-programma uniek maakt, is de integratie van de op richtlijnen gebaseerde educatie en pijnmanagementtechnieken. Deze richtlijnen zijn vertaald naar een speltraining waarin patiënten leren over pijn en hoe ze pijnmanagementstrategieën in hun dagelijks leven kunnen toepassen. Het doel van deze VR-toepassing is om de patiënt te laten ervaren dat pijn op een positieve manier kan worden beïnvloed en beheerst door de manier waarop de patiënt over pijn denkt te veranderen”, aldus nog Peter Burggraeve.

Deel dit via