Hogeschool VIVES onderzocht impact van corona op personeel en bewoners van woonzorgcentra

Frank Devos
wzc.jpg

Onderzoekers van het zorgethisch lab sTimul en het Expertisecentrum Zorginnovatie van Hogeschool VIVES stellen het rapport ‘Deure goan’ voor. Dit rapport bevat de antwoorden op een online bevraging van 16 West-Vlaamse woonzorgcentra i.s.m. Caritas West-Vlaanderen VZW en Bing Research. Het onderzoek werd uitgevoerd na de eerste coronagolf. De onderzoekers peilden naar hoe medewerkers van WZC zelf hun zorgverlening tijdens de coronacrisis hebben ervaren. De onderzoekers kwamen tot een aantal opmerkelijke vaststellingen en lessen die voor de toekomst hieruit kunnen worden getrokken.

De coronacijfers evolueren niet gunstig en op 24 maart komt het overlegcomité vervroegd samen om nieuwe verstrengingen te bespreken. Na meer dan een jaar zijn veel mensen de regels beu en snakken ze naar vrijheid. Tegelijkertijd is de impact van de coronacrisis op de zorgverleners immens. In deze crisis is de stem van de zorgverlener in de woonzorgcentra serieus onderbelicht. Hoe hebben zij de crisis ervaren? Welke lessen kunnen de WZC hieruit trekken?

Ann Lammens, coördinator van het VIVES zorgethisch lab sTimul vertelt: “De woonzorgcentra stonden in het oog van de storm in deze coronacrisis. Intussen zijn de meeste bewoners en personeel gevaccineerd, maar toch is de impact van deze pandemie nog steeds erg groot. Belangrijk is dus om hieruit lessen te trekken voor de toekomst. Via dit project willen we de medewerkers en de directie van WZC een stem geven, maar indirect ook de bewoners: zij ondergaan alles vanop de eerste rij en hun stem is amper gehoord. Medewerkers vertegenwoordigen hun stem. Tegelijkertijd willen we een lans breken voor alle medewerkers die het echt zwaar te verduren krijgen in deze pandemie: geef hen de tijd en ruimte om dit een plaats te geven vooraleer gewoon ‘deure te goan’ zoals vanouds.”

Het rapport laat een pijnkreet horen. Zorgverleners zagen vanop de eerste rij de pijn van hun bewoners die soms erg ziek werden en daarbovenop nog eens te lijden hadden onder de strenge coronamaatregelen. Het gemis aan vertrouwde gezichten bracht veel verdriet bij de bewoners en dit op zijn beurt ook bij de zorgverleners. De zorgverleners probeerden daarom zelf meer dan anders actief aanwezig te zijn voor de bewoners, maar hebben toch het gevoel dat ze op dit vlak tekortschieten: “De bewoner ‘centraal’ stellen, warme, nabije zorg verlenen, … Alles waar we zo veel belang aan hechten, smolt weg als sneeuw voor de zon.”

Dorine Sabbe, stafmedewerker van WZC Sint-Carolus in Kortrijk en van het VIVES zorgethisch lab sTimul kadert: “Directie en stafleden zijn van onschatbare waarde om het menselijke aspect te bewaken in de zorg. We merken dat wanneer zij een zorgethische gevoeligheid aan de dag leggen, dit een aanzienlijke impact had op de sfeer in het WZC. Samen met de directie zorgden wij bijvoorbeeld ervoor dat de richtlijnen van het Agentschap Zorg en Gezondheid op een menswaardige, maar toch veilige manier werden toegepast in ons woonzorgcentrum. Je moet telkens proportionele keuzes maken. Steun van de directie hierin is cruciaal. Naast de veiligheid moeten ze ook het moreel welzijn van hun personeel en de bewoners voorop stellen”.

Linus Vanlaere, zorgethicus en docent verpleegkunde bij VIVES vult aan: “De WZC hebben vooral nood aan man- én denkkracht. Ook die denkkracht is zo belangrijk in deze crisis: nadenken over het toepassen van de protocollen en het verder denken dan de regel, proportionaliteit nastreven, het tonen van ethische moed en dus van ethisch leiderschap”.

Het onderzoeksrapport toont dat heel wat WZC hiermee ook effectief aan de slag gingen en tevens belangrijke lessen hieruit trekken voor de toekomst. Een nieuwe drive tot creativiteit ontstond op veel plaatsen. Ook wordt nog meer dan voorheen de bewoner centraal gesteld. Een zorgverlener vertelt: “We ontdekten nieuwe activiteiten met kleinere groepen. Ook merkten we dat bepaalde bewoners het niet erg vinden om op hun eigen kamer te vertoeven. We ontwikkelden nieuwe manieren om te communiceren met familie. Er wordt nu meer rekening gehouden met bewoners die wel of niet graag in groep eten.” .

Dit project kwam tot stand in samenwerking met Caritas West-Vlaanderen VZW en Bing Research. 847 zorgverleners namen hieraan deel, waarvan 100 leidinggevenden.

Werk je zelf in een woonzorgcentrum en ben je geprikkeld om lessen te trekken uit deze coronacrisis en volop de kaart van warme, nabije ouderenzorg te trekken in de toekomst? Caritas West-Vlaanderen VZW biedt in samenwerking met sTimul een opleiding aan tot zorgethisch coach. Interesse? Lees er alles hier over: https://vormingen.caritaswest.be/vorming/opleiding-zorg-ethisch-coach-voor-zorgverleners.

164691225_778490776128955_3318906208056474294_n.jpg
Deel dit via